Microsoft heeft op 20 oktober updates aangekondigd voor zijn soevereine cloud, bedoeld voor organisaties die meer controle willen over hun data in Europa. Het gaat om Data Guardian, extern sleutelbeheer en AI die op eigen servers draait, zoals Foundry Local. Wat dat voor jou betekent, hangt vooral af van of je Azure of Microsoft 365 voor je organisatie beheert.

Schema van Microsoft bij de aankondiging van de soevereine cloud, met de opties voor controle over data en beheer
Beeld: Microsoft

Wat is er nieuw?

Digitale soevereiniteit komt erop neer dat een organisatie zelf kan bepalen wie bij haar data kan, waar die staat en onder welke regels. Microsoft verdeelt de aankondiging in een publieke cloud (Azure in Microsofts eigen datacenters) en een private cloud (Azure Local, software op hardware die je zelf beheert). De onderdelen die voor Nederlandse organisaties het meest tellen:

  • Data Guardian: een vertrouwde Europese partner houdt toezicht wanneer Microsoft-engineers op afstand bij productiesystemen kunnen. Dat toezicht is Europees gevestigd en geldt volgens Microsoft voor Azure, Microsoft 365 en Dynamics 365 in EU- en EFTA-regio's. Het wordt uitgerold voor klanten in de EU en EFTA. Wie die partner is, noemt de aankondiging niet.
  • Production Touch Ledger: een logboek dat vastlegt welke acties een Microsoft-engineer bij zo'n toegang heeft uitgevoerd. De records zijn "tamper-evident", dus achteraf aanpassen valt op. Ook dit krijgt een gefaseerde uitrol in de EU en EFTA.
  • Extern sleutelbeheer met Azure Managed HSM: nu algemeen beschikbaar. Een HSM is een speciaal beveiligd apparaat dat versleutelingssleutels bewaart. Met deze functie blijft de hoofdsleutel in een HSM die jij zelf beheert (op locatie of bij een vertrouwde derde). Microsoft waarschuwt dat die opstelling in het kritieke pad van je werkbelasting komt: valt de externe HSM uit, dan haperen ook de diensten die hem nodig hebben. Test dus failover en herstel vooraf.

Daarnaast noemt Microsoft de Sovereign Control Panel, een overzicht in de Azure-portal van je soevereiniteitsinstellingen, dat volgens de aankondiging rond Microsoft Ignite in publieke preview gaat.

De AI-kant

Hier gaat het om AI die binnen je eigen omgeving draait, ook zonder internetverbinding:

  • Foundry Local wordt bij Ignite algemeen beschikbaar op Azure Local, voor omgevingen met en zonder verbinding. De modelcatalogus bevat modellen van Microsoft, partners en open-weightmodellen. Medewerkers kunnen in natuurlijke taal vragen stellen over lokale bedrijfsdata.
  • GitHub Copilot met lokale modellen: ontwikkelaars kunnen GitHub Copilot laten werken met modellen die je zelf host. Een datum of status noemt Microsoft niet.
  • Microsoft 365 Local: in preview voor goedgekeurde klanten. Het brengt de functies van Foundry Local naar SharePoint- en Exchange-servers die je zelf beheert.

Wanneer en voor wie?

Dit zijn vooral functies voor IT-beheerders, beveiligingsteams en organisaties met strenge eisen, zoals overheid, zorg of bedrijven met gevoelige gegevens. Data Guardian en Production Touch Ledger zijn specifiek voor EU- en EFTA-klanten, dus Nederland valt erbinnen. Een precieze einddatum van de uitrol vonden we niet. Extern sleutelbeheer is volgens Microsoft wereldwijd beschikbaar. Microsoft 365 Local is niet voor iedereen: het is een preview voor goedgekeurde klanten. Prijzen noemt Microsoft niet, die hangen af van je contract.

Wat betekent dit voor jou?

Gebruik je Copilot of Microsoft 365 gewoon voor je werk, dan merk je niets: er komt geen nieuwe knop of instelling bij. De wijzigingen zitten aan de beheerkant. Voor je IT-manager is de vraag of Data Guardian en de sleutelopties passen bij je eisen, bijvoorbeeld als je moet kunnen aantonen wie toegang had tot systemen.

Wat niet verandert: de aankondiging belooft niet dat Microsoft nooit bij data kan, en wij vonden geen officiële tekst die ingaat op Amerikaanse wetgeving over gegevensverzoeken. Het toezicht geldt voor toegang van engineers op afstand, niet voor alle denkbare toegang. Je krijgt vooral meer controle en bewijs achteraf. Volledig onafhankelijk van Microsoft word je er niet door.

Zet je AI in met gevoelige gegevens, dan helpt lokale AI om data binnen je eigen muren te houden. Je hoeft dan wel zelf hardware en beheer te regelen. Hoe dat past bij de regels voor AI in Europa lees je in onze uitleg over de AI Act. Welke modellen Microsoft 365 Copilot in de EU standaard gebruikt, merk je ook aan de nieuwe knop om een antwoord over te doen met een ander model. Lokale modellen draaien is ook voor kleinere organisaties mogelijk, bijvoorbeeld met LM Studio.

Bronnen

Eindredactie: Jan van Musscher, hoofdredacteur · Zo werken we

Zie AI Nieuws Daily vaker in Google: voeg ons toe als voorkeursbron