AI-cursus volgen: gratis en betaalde opties op een rij

Een AI-cursus volgen hoeft niets te kosten: de Nationale AI-cursus is gratis, Nederlandstalig en geeft na afloop een certificaat, en ook Elements of AI, de Academy van Anthropic en OpenAI Academy kun je zonder betaalde training gebruiken. Betaalde AI-trainingen van Nederlandse aanbieders kosten voor een dag of twee ruwweg 350 tot 1.200 euro, afhankelijk van de aanbieder. Hieronder staat per optie wat we op de eigen pagina van de aanbieder vonden, daarna hoe je kiest en wat de AI Act hiermee te maken heeft.

Welke soorten AI-opleidingen zijn er?

Een AI training of AI opleiding valt in grote lijnen in vijf groepen:

• Gratis online cursussen van overheid, universiteit of non-profit. Goed om te begrijpen wat AI is. Ze leren je meestal weinig over de tools die je morgen op kantoor gebruikt.
• Academies van de AI-bedrijven zelf (OpenAI, Anthropic, Microsoft). Praktisch en actueel, maar vooral in het Engels en gericht op hun eigen producten.
• Platforms met een abonnement, zoals Coursera en LinkedIn Learning. Je betaalt per maand en kiest uit veel cursussen.
• Nederlandse trainingen op locatie of online, van hogescholen en opleiders. Vaak een of twee dagen, met certificaat, soms in company voor een heel team.
• Langere opleidingen, zoals die van LOI Hogeschool. Dat is een studie van jaren, geen cursus voor een middag.

AI-cursussen vergeleken

De gegevens komen van de eigen pagina's van de aanbieders. Prijzen kunnen veranderen, check de actuele prijs op de site van de aanbieder.

Een paar opmerkingen bij de tabel. Bij de Nationale AI-cursus staat geen totale duur, wel dat je in je eigen tijd leert. De hoofdstukken lopen van "De wereld van AI" en generatieve AI tot "Het begint met een prompt" en "Wat staat er in de wet". De cursus wordt uitgevoerd door Stichting Lowercase. Elements of AI komt van Reaktor en de Universiteit van Helsinki, met TU Delft als partner. Of je er een certificaat of studiepunten voor krijgt, en tegen welke voorwaarden, staat in de FAQ van de cursus zelf, dus kijk daar voor je begint.

De Microsoft-trajecten zijn vaak technisch. Het leertraject over AI-toepassingen op Azure vraagt bijvoorbeeld basiskennis van Python, en is daarmee meer iets voor een ontwikkelaar dan voor een projectleider. Bij Google AI Essentials geeft de pagina alleen het Amerikaanse en Canadese tarief. Wat je in Nederland betaalt zie je bij het inschrijven op Coursera. LinkedIn Learning noemt op de openbare pagina geen prijzen voor particulieren, alleen een gratis proefmaand.

Het aanbod van Fontys is volgens de pagina een workshop van een dag of een halve dag (de pagina noemt beide) op locatie in Venlo, en er is ook een in-companyversie op aanvraag. Bij Schouten & Nelissen staat dat de training vaak volledig vergoed wordt uit een persoonlijk opleidingsbudget van een werkgever. Wil je een hele studie, dan is er de HBO-bachelor Bedrijfskunde met specialisatie AI van LOI Hogeschool: volgens LOI 269 euro collegegeld per maand over 36 termijnen, plus examengeld en inschrijfkosten.

Gratis AI-cursus: waar begin je?

Zoek je een AI cursus gratis, begin dan met de Nationale AI-cursus. Die is in het Nederlands, heeft een certificaat en behandelt ook wat de wet zegt. Wil je daarna iets dat meer over gebruik gaat, dan zijn de Anthropic Academy (de cursus "AI Fluency" duurt volgens de site ongeveer 4 uur en gaat over hoe je AI opdrachten geeft en de uitkomst beoordeelt) en OpenAI Academy (cursussen als "AI foundations" en "Applied AI foundations") goede vervolgstappen. Beide zijn Engelstalig. Voor een ChatGPT-cursus kijk je dus eerst bij OpenAI zelf, daarna pas bij een betaalde training.

AI-geletterdheid: waarom werkgevers nu cursussen kopen

Sinds 2 februari 2025 geldt artikel 4 van de AI Act. Aanbieders en gebruikers van AI-systemen moeten maatregelen nemen om de AI-geletterdheid van hun personeel te ondersteunen. Dat geldt ook voor een bedrijf dat alleen ChatGPT of Copilot op kantoor gebruikt. Sinds de Digital Omnibus staat in de tekst dat er geen bepaald niveau van geletterdheid gegarandeerd hoeft te worden: het gaat om maatregelen die passen bij kennis, ervaring, taak en context. Een certificaat is dus niet wettelijk verplicht. Het is verstandig om vast te leggen wat je hebt gedaan. Hoe dat zit lees je in onze uitleg van de AI Act en, zodra die er is, in AI-geletterdheid: wat de AI Act van je personeel vraagt.

In de praktijk kan een bedrijf kiezen uit een gratis cursus plus een interne afspraak over wat wel en niet mag met AI, of een betaalde training voor het team. Leg vast wie wat heeft gevolgd.

Zo kies je een AI-cursus

1. Bepaal je doel. Wil je snappen hoe AI werkt, dan past een basiscursus. Wil je sneller werken, dan zoek je een training waarin je zelf oefent met tools.
2. Check taal en datum. Een cursus uit 2023 over prompts kan op veel punten achterlopen. Kijk wanneer de inhoud is bijgewerkt.
3. Kijk wat je ervoor krijgt. Een certificaat van een onbekende aanbieder zegt weinig. Vraag je werkgever wat die telt.
4. Begin gratis. Je merkt snel of je meer nodig hebt. Wie na de Nationale AI-cursus nog vragen heeft, weet ook beter wat een betaalde training moet bieden.
5. Vraag naar budget. Veel werkgevers hebben een opleidingsbudget. Bij Schouten & Nelissen noemt de pagina dat expliciet.

Leren door te doen

Een cursus legt de basis, maar je leert AI vooral door het elke dag voor echt werk te gebruiken. Open ChatGPT of Claude en geef het een taak die je toch al had: een mail herschrijven, een verslag samenvatten, een planning bedenken. Voorbeelden van opdrachten die werken staan in ChatGPT-prompts: 50 voorbeelden, en welke tool bij welke taak past lees je in de beste AI-tools van 2026. Hoe een taalmodel tekst maakt, en waarom het soms onzin vertelt, leg je uit in wat een LLM is.

Nadelen en waar je op moet letten

• Duur is geen kwaliteit. Een training van 1.000 euro kan inhoudelijk weinig toevoegen aan een gratis cursus. De prijs zit vaak in de dag, de trainer en de zaal.
• Veroudering. AI-tools veranderen elke maand. Wat in een cursus over schermen en menu's staat, klopt na een jaar vaak niet meer. Principes (wat een model kan, wanneer je een uitkomst moet controleren) blijven langer geldig.
• Veel Engels. De gratis academies van de AI-bedrijven zijn Engelstalig, voor zover wij op de pagina's konden zien.
• Verkoop. Een academie van een AI-bedrijf leert je zijn eigen product. Dat is nuttig, maar het is geen onafhankelijk oordeel.
• Certificaat zegt weinig. Een bewijs van deelname laat zien dat je de cursus hebt gedaan, niet dat je AI goed gebruikt.

Veelgestelde vragen

Is er een gratis AI-cursus in het Nederlands?

Ja. De Nationale AI-cursus (ai-cursus.nl) is gratis en in het Nederlands, en je kunt een certificaat downloaden als je alle hoofdstukken hebt gevolgd. Ook Elements of AI heeft een Nederlandse site (elementsofai.nl) en is gratis.

Heb ik een certificaat nodig voor de AI Act?

Nee, voor zover wij konden nagaan staat dat niet in artikel 4. Dat vraagt maatregelen om de AI-geletterdheid van personeel te ondersteunen en schrijft geen certificaat of bepaald niveau voor. Een certificaat kan wel helpen om te laten zien wat je hebt gedaan.

Welke ChatGPT-cursus is goed?

Voor een gratis start is er OpenAI Academy met cursussen als AI foundations en Applied AI foundations (Engels). Betaald kun je bij Global Knowledge terecht voor een dag ChatGPT for Business in het Nederlands (795 euro excl. btw) of bij Schouten & Nelissen voor twee dagen (1.189,95 euro excl. btw, in het Engels).

Hoeveel kost een AI-training voor bedrijven?

De trainingen die we op de eigen pagina's van aanbieders vonden kosten van 350 euro (Fontys, een dag of dagdeel) tot 1.189,95 euro excl. btw (twee dagen). Voor een hele studie, zoals de LOI-bachelor, ben je veel meer kwijt. Een in-companytraining voor een team vraag je per aanbieder op.

Hoe lang duurt een AI-cursus?

Dat loopt uiteen: de Anthropic Academy heeft cursussen van 45 minuten tot ongeveer 4 uur, Google AI Essentials duurt minder dan 5 uur, en de betaalde trainingen die we vonden duren een of twee dagen.

Bronnen

• Nationale AI-cursus
• Elements of AI (Nederland)
• Anthropic Academy
• OpenAI Academy
• Grow with Google, AI Essentials
• Microsoft Learn, leertraject AI-toepassingen en agents op Azure
• LinkedIn Learning
• Fontys, AI Skills in Practice
• Global Knowledge, ChatGPT for Business
• Schouten & Nelissen, ChatGPT: Prompt engineering fundamentals
• LOI Hogeschool, Bedrijfskunde specialisatie AI
• AI Act Service Desk, artikel 4 (EU)
• Verordening (EU) 2026/1744 (Digital Omnibus AI), EUR-Lex