In dit artikel

AI voor recruiters bespaart het meeste tijd bij schrijfwerk en administratie: vacatureteksten, outreachberichten, interviewnotities en het opstellen van zoekopdrachten. Voor AI recruitment in de strikte zin, dus kandidaten filteren, rangschikken en beoordelen, gelden juist de strengste regels. De AI Act rekent zulke systemen tot hoog risico, en de AVG beperkt geautomatiseerde beslissingen over sollicitanten. Hieronder lees je per taak welke tool past, met Nederlandse prompts die je meteen kunt gebruiken, en waar de grens ligt.

Welke AI-taken besparen tijd, en welke zijn gevoelig?

Taak Geschikte tool Gevoeligheid
Vacatureteksten schrijven en herschrijven ChatGPT, Claude, Gemini of Copilot Laag, zolang er geen persoonsgegevens in gaan
Zoekopdrachten en Booleans opstellen Algemene AI, of de AI in LinkedIn Recruiter Laag tot middel
Outreach en InMails schrijven Algemene AI of LinkedIn Recruiter Middel: kandidaatgegevens in je prompt zijn persoonsgegevens
Interviews notuleren en samenvatten Teams, Zoom, Meet of een losse notulist Middel tot hoog: opname en toestemming
Cv's samenvatten en vergelijken Zakelijke AI-omgeving of ATS Hoog: persoonsgegevens, mogelijk hoog risico onder de AI Act
Kandidaten automatisch rangschikken of afwijzen ATS- of sourcingtool met AI Hoogst: AI Act, AVG artikel 22 en discriminatierisico

Die laatste twee regels bespreken we onder "Wat mag er niet, of alleen onder voorwaarden". Eerst het werk waar je gewoon mee aan de slag kunt.

Vacatureteksten schrijven met AI

Een goede vacaturetekst vraagt context die een AI niet kent: wat de afdeling echt doet, wat de salarisbandbreedte is, wat je bij een kennismaking te horen krijgt. Geef die mee en je krijgt in een minuut een bruikbare eerste versie. Wil je weten hoe je prompts opbouwt, lees dan onze gids met ChatGPT-prompts.

Je bent een ervaren recruiter in Nederland. Schrijf een vacaturetekst voor de functie [functie] bij [bedrijf, branche, grootte]. Opbouw: pakkende opening van maximaal 2 zinnen, wat je gaat doen (5 bullets), wat we vragen (4 bullets, maximaal 2 harde eisen), wat we bieden, hoe de procedure eruitziet. Gebruik jij/je, geen cliché-zinnen als "dynamisch team" of "een uitdagende rol", en gebruik geen mannelijke vorm als standaard: schrijf functietitel en omschrijving genderneutraal. Salaris: [bandbreedte]. Verzin niets dat niet in de aangeleverde input staat. Input: [plak intakenotities]

Laat AI vervolgens je eigen teksten controleren op eisen die onnodig uitsluiten.

Hieronder staat een vacaturetekst. Markeer elke eis of formulering die kandidaten onnodig kan afschrikken of uitsluiten (leeftijdsindicaties, "native speaker", eisen die niet nodig zijn voor de functie). Geef per punt een neutraal alternatief. Tekst: [plak tekst]

LinkedIn heeft voor het plaatsen van een vacature ook een eigen hulp: volgens LinkedIn stelt het platform een concept op uit functietitel, locatie en werkplek. Of dat beter werkt dan je eigen prompt hangt af van hoeveel context je zelf meegeeft.

Sourcing: zoekopdrachten en LinkedIn Recruiter

Zonder kandidaatgegevens kun je AI veel laten doen. Plak de intake of de vacaturetekst in een assistent en laat die functietitels, synoniemen, branches en vaardigheden uitwerken.

Hieronder staat een vacaturetekst. Maak een lijst met: 15 functietitels die dit werk in Nederland ook mogen heten (inclusief Engelse varianten), 10 relevante vaardigheden en tools, 8 bedrijven of branches waar deze mensen vaak werken, en een Boolean-zoekstring voor LinkedIn die je in drie varianten geeft: breed, gemiddeld en smal. Tekst: [plak tekst]

In LinkedIn Recruiter zit AI ingebouwd. Volgens LinkedIn kun je een vacaturetekst in de zoekbalk plakken waarna het systeem de filters instelt, en kun je berichten laten voorstellen op basis van het profiel van de kandidaat en je vacature. Het gebruik daarvan is optioneel. Welke functies er in jouw taal en met jouw licentie beschikbaar zijn, wisselt, dus check dat in je eigen Recruiter-omgeving.

Daarnaast verkoopt LinkedIn de Hiring Assistant, een AI-agent die als aparte uitbreiding op LinkedIn Recruiter wordt aangeboden. Volgens LinkedIn werkt hij in het Nederlands (naast onder meer Engels, Duits en Frans), kun je hem via de verkoopafdeling of je LinkedIn-contactpersoon aanvragen en staat er geen prijs op de pagina. Hij zet je intake om in een zoekstrategie, draait zoekopdrachten, beoordeelt sollicitanten uit LinkedIn en je ATS en maakt een shortlist. LinkedIn noemt zelf resultaten uit zijn eigen data van januari 2026: 81 procent minder bekeken profielen, 66 procent hogere acceptatie van InMails en ongeveer 1,5 uur tijdwinst per vacature. Dat zijn cijfers van de leverancier, geen onafhankelijk onderzoek. En het selecteren en shortlisten van sollicitanten valt precies onder het deel van de AI Act dat hieronder staat.

Outreach en LinkedIn-berichten

Een standaardbericht dat naar tweehonderd mensen gaat, valt weg in de inbox. AI helpt om per kandidaat een relevante eerste regel te schrijven, mits jij de inhoud levert: waarom juist deze persoon, wat de baan hem of haar biedt.

Schrijf een kort LinkedIn-bericht (maximaal 600 tekens) van [jouw naam, bedrijf] aan een [functie] die we benaderen voor de rol [functie]. Haal één concreet aanknopingspunt uit deze publieke profielzin: [plak één zin]. Noem één reden waarom de rol interessant is, geen salarisbedrag tenzij het in deze opdracht staat, en sluit af met één laagdrempelige vraag. Toon: informeel maar beleefd, jij/je. Geen superlatieven.

Plak in een algemene assistent geen volledige profielen of cv's van kandidaten, zie de AVG-regels verderop. Een enkele publieke zin of alleen de functietitel is meestal genoeg. Over posts schrijven voor je eigen bedrijfspagina of persoonlijk profiel (employer branding) lees je meer in AI voor LinkedIn.

Transparantie: onze hoofdredacteur is medeoprichter van Postiv, een tool voor LinkedIn-content. Voor 1-op-1 berichten en InMails heb je zo'n tool niet nodig, een algemene assistent of de AI in Recruiter volstaat. Een contenttool is eerder iets voor wie structureel posts plaatst.

Interviewnotities en samenvattingen

Een gesprek laten uitschrijven bespaart tijd, en de samenvatting is meestal het eerste wat je ervan gebruikt. De regels zijn hier even streng als voor elk gesprek met persoonsgegevens: vraag vooraf toestemming voor opnemen en transcriberen, zeg waar de opname wordt bewaard en hoe lang. Alle opties in Teams, Zoom en Meet staan in onze gids AI notuleren.

Hieronder staat een transcript van een eerste gesprek met een kandidaat. Maak een samenvatting van maximaal 150 woorden, gestructureerd in: motivatie, relevante ervaring, wat de kandidaat zelf aangaf als aandachtspunt, salarisverwachting, beschikbaarheid. Neem alleen feiten over die in het transcript staan en citeer waar mogelijk. Geef geen oordeel over geschiktheid en noem geen kenmerken als leeftijd, afkomst of gezinssituatie. Transcript: [plak tekst]

De laatste zin in die prompt is bewust: een samenvatting hoort feiten te geven, het oordeel blijft bij jou en de hiring manager. Wie een kandidaat via AI laat "scoren" op basis van een gesprek, stapt het gevoelige gebied in.

Wat mag er niet, of alleen onder voorwaarden?

Hier zitten de meeste vragen en de meeste verouderde informatie. Veel Nederlandse pagina's noemen nog 2 augustus 2026 als startdatum voor de eisen aan hoog-risico-AI. Dat klopt niet meer.

AI Act: werving en selectie is hoog risico

Bijlage III van de AI Act noemt onder werkgelegenheid expliciet AI-systemen voor "recruitment or selection of natural persons, in particular to place targeted job advertisements, to analyse and filter job applications, and to evaluate candidates". Ook AI die besluiten neemt over arbeidsvoorwaarden, promotie of ontslag, taken toewijst op basis van gedrag of de prestaties van medewerkers bewaakt en beoordeelt, staat erop. Meer over de wet in onze uitleg over de AI Act.

De eisen aan zulke systemen gaan volgens de Europese Commissie op 2 december 2027 gelden, niet op 2 augustus 2026. De Digital Omnibus, waarover op 7 mei 2026 politieke overeenstemming kwam, trad volgens de Commissie op 27 juli 2026 in werking. Hoog-risico-AI in producten (bijlage I) volgt op 2 augustus 2028. Dat uitstel geeft tijd, het haalt de eisen niet weg.

Als gebruiker (in de wet: gebruiksverantwoordelijke of "deployer") moet je volgens artikel 26 onder meer:

  • het systeem gebruiken volgens de gebruiksaanwijzing van de aanbieder;
  • menselijk toezicht beleggen bij mensen met voldoende kennis, opleiding en bevoegdheid;
  • zorgen dat de invoergegevens die je zelf aanlevert relevant en voldoende representatief zijn;
  • de logs die onder jouw beheer vallen minimaal zes maanden bewaren;
  • werknemersvertegenwoordigers en betrokken werknemers informeren voordat je zo'n systeem op de werkvloer inzet;
  • kandidaten laten weten dat zij aan het systeem worden blootgesteld, bij systemen uit bijlage III die beslissingen over mensen nemen of ondersteunen.

Welke tool precies onder hoog risico valt, moet je per product bekijken. Dat een domein in bijlage III staat, betekent niet dat elke functie van elke tool erbij hoort. Vraag je leverancier schriftelijk hoe hij zijn product indeelt en welke documentatie hij je geeft. Een tool die alleen een vacaturetekst schrijft of een gesprek samenvat, filtert of beoordeelt volgens onze lezing van bijlage III geen kandidaten. Zodra hij kandidaten rangschikt, filtert of scoort, wel.

Los van de deadline geldt al sinds 2 februari 2025 een verbod: AI die emoties van mensen afleidt op de werkplek en in het onderwijs is verboden, behalve om medische of veiligheidsredenen. Een videotool die "emoties" of "enthousiasme" van een kandidaat meet, is dus een rode vlag. Of het verbod ook voor sollicitanten geldt, hebben wij niet op een officiële bron kunnen bevestigen. Vermijd zulke functies sowieso.

AVG: persoonsgegevens en geautomatiseerde beslissingen

De AVG geldt voor alles wat je met kandidaatgegevens doet. Voor AI en klantgegevens in het algemeen lees je meer in AI en de AVG. Voor recruiters zijn dit de punten die het vaakst spelen:

  • Geen cv's in een gratis of persoonlijk account. Een naam, cv of gespreksnotitie is een persoonsgegeven. Gebruik een zakelijk abonnement of de AI in je ATS met een verwerkersovereenkomst. De verschillen per aanbieder staan in ChatGPT op het werk.
  • Bewaartermijn. De Rijksoverheid hanteert in zijn eigen privacyverklaring voor sollicitaties 4 weken na afloop van de procedure, en een jaar met toestemming van de sollicitant. Dat is een praktijkvoorbeeld, geen wettelijke termijn. Bepaal je eigen termijn en leg hem vast.
  • Geautomatiseerde beslissingen (artikel 22). De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) schrijft dat een score van een assessment dat zonder menselijke tussenkomst wordt gemaakt en de sollicitant significant raakt, een geautomatiseerde beslissing is. Die mag alleen als ze nodig is voor het sluiten van een overeenkomst, of met uitdrukkelijke toestemming. Toestemming is volgens de AP meestal niet vrij gegeven als weigeren betekent dat je uit de procedure valt.
  • Menselijke tussenkomst moet echt zijn. Volgens de AP moet de beoordelaar begrijpen hoe het systeem werkt en de uitkomst kunnen aanpassen of terzijde schuiven. Een recruiter die altijd de score moet volgen, telt niet als menselijke tussenkomst.
  • Informeren. Sollicitanten moeten vooraf weten dat er een geautomatiseerde beslissing kan worden genomen, wat de onderliggende logica is en wat de gevolgen kunnen zijn. Ze kunnen de beslissing aanvechten, hun standpunt geven en om een nieuwe beoordeling vragen.

Praktisch: laat een AI-tool voorbereiden en ordenen, maar neem de beslissing over wie wordt uitgenodigd of afgewezen zelf, met kennis van hoe de tool tot zijn advies komt.

Bias en discriminatie

De AP signaleert in haar rapport van maart 2026 dat AI bij werving en selectie snel groeit en grote risico's heeft, en dat transparantie en uitlegbaarheid tekortschieten. In haar uitleg over assessments noemt ze als risico's onder meer dat uitkomsten niet nauwkeurig zijn, niet passen bij de rol, onbedoeld discrimineren of op onjuiste of verouderde gegevens berusten. Wat je daaraan zelf kunt doen:

  1. Beoordeel kandidaten op de eisen van de functie, en laat AI nooit zelfstandig "geschiktheid" beoordelen op basis van een cv.
  2. Test een tool met eigen voorbeelden: geef twee vrijwel gelijke cv's met een andere naam, leeftijd of foto en kijk of de uitkomst verschilt.
  3. Houd bij hoe vaak je het oneens bent met de tool en waarom.
  4. Vraag de leverancier hoe de tool is getest op vooringenomenheid, en laat dat op papier vastleggen.

Zo begin je

  1. Maak een lijstje van je taken en markeer welke persoonsgegevens bevatten.
  2. Start met de taken zonder persoonsgegevens: vacatureteksten, zoekstrings, outreachsjablonen.
  3. Regel een zakelijke AI-omgeving of kijk wat je ATS al meebrengt, voordat je cv's in een tool zet. Een kort AI-beleid legt vast wat wel en niet mag.
  4. Zet AI-notuleren pas in nadat je een standaardtekst voor toestemming hebt.
  5. Gebruik je een tool die kandidaten filtert of rangschikt, vraag dan je leverancier om de AI Act-indeling, informeer kandidaten en beleg wie de uitkomst controleert. Hoe een kandidaat zelf AI gebruikt voor zijn cv, zie je in AI cv en sollicitatiebrief.

Veelgestelde vragen

Mag ik ChatGPT gebruiken om cv's te screenen?

Je mag cv's door een zakelijke AI-omgeving laten samenvatten als de AVG-basis klopt: een verwerkersovereenkomst, geen training op je data en dataminimalisatie. Laat de AI daarbij niet de uiteindelijke beslissing nemen. Zodra een tool kandidaten rangschikt of filtert, is het een hoog-risicosysteem onder de AI Act, met eisen vanaf 2 december 2027, en geldt artikel 22 AVG over geautomatiseerde beslissingen al nu.

Is AI voor werving en selectie verboden?

Nee. De AI Act verbiedt het niet, maar rekent het tot hoog risico en stelt eisen aan toezicht, informatie en documentatie. Verboden is wel AI die emoties afleidt op de werkplek (met uitzonderingen voor medische en veiligheidsredenen).

Wanneer gaan de AI Act-regels voor recruitment-AI gelden?

Volgens de Europese Commissie gelden de regels voor hoog-risico-AI uit bijlage III, waaronder werving en selectie, vanaf 2 december 2027. Eerder stond hiervoor 2 augustus 2026 in de wet, maar de Digital Omnibus schoof dat op. Verboden praktijken en AI-geletterdheid gelden al sinds 2 februari 2025.

Welke AI-tools gebruiken Nederlandse recruiters?

Veel recruiters beginnen met een algemene assistent zoals ChatGPT, Claude, Gemini of Copilot voor teksten, en met de AI in LinkedIn Recruiter en hun ATS voor sourcing. Voor notities zijn Teams, Zoom, Meet en losse notulisten gangbaar. Of een betaalde tool zijn geld waard is, hangt af van je volume. Laat een proefperiode meetellen en vraag naar de AI Act-indeling.

Mag ik gesprekken met kandidaten opnemen en laten uitschrijven?

Alleen met duidelijke vooraf gegeven informatie en een geldige grondslag, in de praktijk vaak toestemming. Zeg hoe lang je de opname bewaart. Bepaal ook welke tool het transcript verwerkt en of daar een verwerkersovereenkomst voor is.

Bronnen

Eindredactie: Jan van Musscher, hoofdredacteur · Zo werken we