In dit artikel

Een AI cv maken doe je door een chatbot als ChatGPT, Claude, Gemini of Copilot te voeden met je eigen werkervaring en de vacaturetekst, en het resultaat daarna zelf te herschrijven tot het naar jou klinkt. De AI is een goede redacteur en een matige auteur. Hij kan structuur aanbrengen, korter maken en je helpen kiezen wat je naar voren schuift. Wat er in staat, moet van jou komen.

Hieronder vind je een stappenplan voor een Nederlands cv en een motivatiebrief, Nederlandse prompts om te kopiëren, wat recruiters en cv-systemen opvallen, en een checklist voor je op verzenden drukt. Meer over het schrijven van goede opdrachten staat in onze gids met 50 ChatGPT-prompts.

Wat kan AI wel en niet voor je cv?

Wel: je werkervaring in heldere bullets zetten, een profieltekst voorstellen, een cv inkorten tot één of twee pagina's, je tekst afstemmen op een vacature, spelling controleren en oefenen voor het gesprek. Niet: weten wat je werkelijk hebt gedaan. Het model kent jouw carrière niet, tenzij je die erbij zet, en vult gaten met aannemelijke onzin.

Het UWV beschrijft in een ervaringsverhaal over een cv met hulp van een AI-tool vergelijkbare toepassingen: een profieltekst laten maken, vragen welke trefwoorden in jouw vakgebied gebruikelijk zijn, en de belangrijkste vaardigheden voor je functie laten opsommen. Het UWV waarschuwt er ook bij dat je de uitkomst moet controleren en aan je eigen stem moet aanpassen.

Welke AI kies je?

Voor tekst volstaat elke grote chatbot. ChatGPT, Claude en Gemini schrijven goed Nederlands (zie onze pagina's per tool), en bij de grote aanbieders is er doorgaans een gratis versie met beperkingen. Welke het best bij je past, merk je het snelst door dezelfde prompt in twee tools te proberen en de teksten te vergelijken. Een overzicht staat in de beste AI-chatbots op een rij, en wat het kost in de prijzen van ChatGPT. Wie twijfelt tussen twee grote namen kan terecht bij Claude vs ChatGPT.

Er bestaan ook speciale cv-bouwers, zoals Canva, Enhancv, Kickresume en Teal. Die voegen vooral sjablonen en opmaak toe. We hebben hun Nederlandstalige ondersteuning en prijzen niet bij de aanbieders zelf nagelopen, dus noemen we geen bedragen. Kijk op hun eigen site wat gratis is en of je cv-bestand zonder watermerk te downloaden is. Voor een ATS-vriendelijk cv (zie verderop) is een simpel Word- of Google Docs-bestand meestal veiliger dan een sterk vormgegeven sjabloon.

Stappenplan: van vacature naar cv en brief

Stap 1: verzamel je materiaal

Zet in één document: je huidige cv (of een lijst functies, werkgevers en jaartallen), de volledige vacaturetekst en een paar regels over het bedrijf. ChatGPT's eigen Nederlandstalige uitleg over sollicitatiebrieven raadt aan zoveel mogelijk informatie te geven, zoals je ervaring, je belangrijkste vaardigheden en wat de functieomschrijving vraagt. Je kunt je cv en de vacature ook als bestand uploaden.

Haal eerst de gegevens eruit die er niet toe doen voor de tekst: je adres, geboortedatum, telefoonnummer, e-mailadres en BSN horen er niet in (zie het privacykopje hieronder). Die zet je zelf op het eindresultaat.

Stap 2: laat de AI je cv-tekst verbeteren, niet verzinnen

Begin met je eigen ruwe input en laat de AI dat ordenen. Een prompt die werkt:

Je bent een ervaren recruiter in Nederland. Hieronder staat mijn werkervaring en de vacature waarvoor de sollicitatie bedoeld is. Schrijf per functie 3 tot 5 bullets in de verleden tijd, beginnend met een werkwoord. Gebruik alleen informatie uit mijn tekst. Verzin geen cijfers, tools of resultaten. Als een bullet een cijfer nodig heeft dat niet in mijn tekst staat, zet er dan [cijfer?] neer. Werkervaring: [plak tekst] Vacature: [plak tekst]

De opdracht om alleen jouw eigen informatie te gebruiken is de belangrijkste regel. Zonder die zin vult een chatbot makkelijk resultaten in die jij nooit hebt behaald.

Stap 3: stem af op de vacature

Hieronder staat de vacaturetekst en mijn cv. Welke vijf eisen of woorden uit de vacature komen in mijn cv niet of nauwelijks terug, terwijl de ervaring er wel is? Geef per punt een voorstel om dat in mijn bestaande tekst te verwerken. Stel ook welke ervaring beter weg kan omdat die niet bij deze functie past. Voeg niets toe wat niet in mijn cv staat.

Je vraagt hier bewust om een analyse en niet om een compleet nieuw cv. Zo houd je de regie en blijft elk woord van jou.

Stap 4: voorbeelden uitwerken volgens de STAR-methode

Veel sollicitatiegesprekken en motivatiebrieven draaien om een concreet voorbeeld. STAR staat voor Situatie, Taak, Actie, Resultaat. Laat de AI je helpen met structureren, maar vertel zelf wat er gebeurde.

Help me een voorbeeld uitwerken voor de vraag "Vertel over een keer dat je onder tijdsdruk werkte". Stel me eerst één voor één vragen over de Situatie, Taak, Actie en het Resultaat. Wacht steeds op mijn antwoord. Vat het daarna samen in maximaal 120 woorden vanuit mijn perspectief, zonder iets toe te voegen wat ontbreekt in mijn antwoorden.

Stap 5: de motivatiebrief

De officiële hulppagina van ChatGPT stelt drie stappen voor: geef zoveel mogelijk informatie, werk het concept bij (bijvoorbeeld de toon vriendelijker of de lengte teruggebracht tot 150 woorden) en laat er een sjabloon van maken dat je later hergebruikt. Een Nederlandse variant:

Schrijf een concept voor een motivatiebrief van maximaal 250 woorden voor de functie [functie] bij [bedrijf]. Toon: zakelijk maar warm, jij- of u-vorm naar keuze van de vacaturetekst. Begin niet met "Hierbij solliciteer ik". Gebruik twee concrete voorbeelden uit mijn ervaring hieronder, en koppel elk aan een eis uit de vacature. Sluit af met één zin over wat mijn bijdrage aan het bedrijf kan zijn. Geen clichés als "teamplayer" of "resultaatgericht". Mijn ervaring: [plak tekst] Vacature: [plak tekst]

Lees het concept, strip alles wat je zelf nooit zou zeggen en voeg een eigen detail toe: waarom dit bedrijf, welk product je gebruikt, wat je in een eerder gesprek of op de site opviel. Dat is precies wat een model niet kan raden.

Stap 6: inkorten en nakijken

Maak deze tekst 25 procent korter zonder dat er een feit verloren gaat. Behoud mijn toon. Tekst: [plak tekst]

Controleer deze tekst op spelling, grammatica en d/t-fouten. Geef eerst de verbeterde tekst en daarna een lijstje met de wijzigingen. Verander de inhoud niet. Tekst: [plak tekst]

Wil je dat de AI vooral meekijkt zonder te schrijven? Schrijf de brief zelf en vraag dan: "Wat zijn de drie zwakste zinnen in deze brief en waarom?" Dat levert vaak meer op dan een volledig herschreven versie.

Wat merken recruiters en cv-systemen?

Recruiters zien veel brieven en herkennen een gladde, algemene toon snel. YoungCapital schrijft op zijn site dat recruiters ervan uitgaan dat veel brieven met ChatGPT of een andere AI zijn gemaakt, en adviseert daarom persoonlijke details toe te voegen. BNNVARA citeerde een loopbaanexpert die waarschuwt dat AI-brieven op elkaar lijken en je daardoor minder opvalt. In een test van BNNVARA konden twee loopbaanexperts de door mensen geschreven brief niet betrouwbaar aanwijzen. Of een werkgever het ziet, is dus onzeker. Dat jouw brief op duizend andere lijkt, is een groter risico.

Over AI-detectoren het volgende: die geven kansschattingen, geen bewijs, en we zouden er als sollicitant niet op sturen. Zorg liever dat de tekst herkenbaar van jou is.

Over cv-systemen (ATS, applicant tracking systems) geven vendors weinig officiële details, en we vonden geen officiële richtlijn over AI-teksten. Wat in meerdere bronnen terugkomt en goed te verdedigen is, is dat je het simpel houdt:

  • Standaard kopjes als "Werkervaring" en "Opleiding".
  • Geen tabellen, tekstvakken of meerdere kolommen waar een parser over struikelt.
  • Dezelfde datumnotatie door het hele cv.
  • De woorden uit de vacature gebruiken waar ze echt kloppen, zonder ze te proppen.

Het UWV noemt trefwoorden ook als hulpmiddel: vraag de AI welke termen in jouw vakgebied gebruikelijk zijn en neem de termen over die op jou van toepassing zijn.

De nadelen op een rij

  • Generieke tekst. Standaardprompts leveren standaardbrieven op. Vul altijd je eigen voorbeelden, toon en motivatie in.
  • Verzonnen ervaring. Een model schrijft soms resultaten, cijfers of vaardigheden op die jij niet hebt. Dat hoort nooit in je cv. Je moet er in het gesprek bovendien over kunnen vertellen. Laat de AI daarom alleen werken met wat jij aanlevert en controleer elke bullet.
  • Toon die niet klopt. YoungCapital merkt op dat een AI-brief te formeel of juist te modieus kan zijn. Geef een voorbeeld van een tekst van jezelf mee en vraag om die stijl.
  • Privacy. Zie hieronder.
  • Zelf kunnen vertellen. Alles in je cv kan in het gesprek aan de orde komen. Wat je niet kunt toelichten, moet eruit.

Privacy en AVG: wat zet je in een chatbot?

Een cv zit vol persoonsgegevens: naam, adres, geboortedatum, werkgevers, soms een foto. Zowel het UWV als BNNVARA raden aan geen persoonlijke gegevens in te voeren. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) schreef in augustus 2024 dat het door medewerkers invoeren van persoonsgegevens in AI-chatbots tot datalekken kan leiden, omdat de aanbieder dan zonder toestemming bij die gegevens kan komen. Dat ging over werknemers die gegevens van klanten of patiënten deelden, niet over je eigen cv. Maar de les is dezelfde: wat je invoert, staat op de servers van een techbedrijf.

Praktisch:

  1. Laat naam, adres, e-mail, telefoonnummer, geboortedatum en BSN weg uit wat je in de chat plakt. Voeg ze achteraf zelf toe.
  2. Zet jezelf neer als "Sollicitant" en vervang namen van collega's en leidinggevenden door "collega A".
  3. Plak nooit gegevens van anderen, zoals een referent, zonder zijn of haar toestemming. Dan gaat het wel om andermans persoonsgegevens.
  4. Kijk in de instellingen van je chatbot of je gesprekken mogen worden gebruikt om het model te verbeteren, en gebruik zo nodig een tijdelijke chat. Hoe dat in ChatGPT zit, lees je straks in onze uitleg over de privacy van ChatGPT; breder over de wet in AI en de AVG.
  5. Gebruik je een laptop of account van je huidige werkgever? Doe dit dan niet daar. Zie ook onze gids over ChatGPT op het werk.

Checklist voordat je verstuurt

  1. Staat alles in je cv echt op jouw naam? Elke functie, datum, tool, cijfer en opleiding gecontroleerd.
  2. Kun je bij elke bullet een verhaal vertellen als ze erop doorvragen?
  3. Heeft de brief minstens één detail dat alleen jij kunt schrijven?
  4. Is de brief afgestemd op deze vacature en dit bedrijf (juiste bedrijfsnaam, functietitel en contactpersoon)?
  5. Past de aanspreekvorm (u of jij) bij de vacaturetekst?
  6. Is de tekst kort genoeg: cv één tot twee pagina's, brief ongeveer één A4?
  7. Spelling gecontroleerd, en heeft iemand anders hem gelezen?
  8. Heb je persoonsgegevens (adres, telefoon, e-mail) zelf toegevoegd na de AI-stap?
  9. Opgeslagen als pdf of docx, met een duidelijke bestandsnaam als "cv-naam-functie"?
  10. Zou je dit hardop kunnen voorlezen zonder te struikelen over zinnen die niet bij je passen?

Veelgestelde vragen

Mag je je sollicitatiebrief met ChatGPT schrijven?

Wij vonden geen regel die het verbiedt, en OpenAI heeft zelf een uitleg over het schrijven van een sollicitatiebrief met ChatGPT. Sommige werkgevers vermelden in de vacature wat ze van AI-gebruik vinden, dus lees dat na. Zorg dat de inhoud klopt: wat in je brief staat, moet waar zijn en van jou zijn.

Zien recruiters dat je AI gebruikt?

Soms. YoungCapital gaat ervan uit dat recruiters AI-brieven verwachten, en BNNVARA beschrijft dat twee loopbaanexperts in een test de menselijke brief niet betrouwbaar herkenden. Je kunt het dus niet uitsluiten, maar het echte risico is dat je brief niet opvalt. Persoonlijke voorbeelden helpen daartegen. Meer over detectie lees je in onze gids over AI-detectoren.

Kun je een cv volledig door AI laten maken?

Technisch wel, maar we raden het af. Een chatbot kent je loopbaan niet en kan dingen verzinnen. Gebruik hem om jouw eigen informatie te ordenen, te verkorten en af te stemmen op een vacature, en controleer daarna elke regel.

Is het veilig om mijn cv in ChatGPT te plakken?

Voorzichtig zijn is verstandig. Het UWV en BNNVARA raden aan geen persoonlijke gegevens in te voeren. Haal daarom naam, adres, geboortedatum, contactgegevens en BSN eruit en voeg ze later zelf toe. Controleer de privacyinstellingen van de tool die je gebruikt.

Welke AI is het beste voor een sollicitatiebrief?

Dat verschilt per persoon. ChatGPT, Claude en Gemini schrijven goed Nederlands, en ook Copilot kun je in het Nederlands gebruiken. Probeer dezelfde prompt in twee tools en kies de tekst die het dichtst bij jouw stem zit. Een overzicht staat in de beste AI-chatbots.

Bronnen

Eindredactie: Jan van Musscher, hoofdredacteur · Zo werken we