In dit artikel
Een pdf samenvatten met AI kost in ChatGPT drie handelingen: het bestand toevoegen, zeggen wat je wilt en het antwoord controleren. Dat staat zo in het helpartikel van OpenAI over het uploaden van bestanden. Het lastige zit in de details: wat voor samenvatting je vraagt, wat er gebeurt bij een lang of gescand document, hoeveel uploads je krijgt en of je dit document wel bij een externe dienst wilt neerleggen.
Hieronder staan de stappen, Nederlandse prompts die werken, de limieten uit de officiële helppagina's en een vergelijking met Claude, Gemini, NotebookLM en Copilot. Wil je eerst weten wat ChatGPT allemaal kan, begin dan bij onze uitleg over ChatGPT.
Een pdf uploaden in ChatGPT: zo doe je het
Uploaden kan in de gratis versie en in de betaalde abonnementen, op de website en in de apps, met limieten per plan. Zo ga je te werk:
- Open een nieuw gesprek in ChatGPT.
- Kies het +-teken in het promptveld en daarna Add photos & files. In een Nederlandstalige interface staan vertaalde labels.
- Selecteer je pdf en schrijf erbij wat je wilt. Zonder opdracht weet ChatGPT niet of je een samenvatting, een vertaling of een lijst met actiepunten zoekt.
- Lees het antwoord en stel vervolgvragen, bijvoorbeeld "Waar in het document staat dat?".
Naast pdf accepteert ChatGPT docx en txt, spreadsheets (xlsx, xls, csv, tsv) en presentaties (pptx). Een Google Doc kun je niet direct uploaden: exporteer het eerst als pdf of docx. Staat je document in een ander formaat, dan is dat meestal ook de oplossing.
Op de iPhone is er sinds 1 oktober 2026 een handige aanvulling voor papieren stukken. Open de camera in ChatGPT, tik op het menu met de drie puntjes en kies Scan. Je fotografeert meerdere pagina's achter elkaar en ChatGPT voegt ze samen tot één pdf, klaar om te uploaden. OpenAI schrijft dat dit op iOS wordt uitgerold, dus je ziet het misschien nog niet meteen.
Prompts om een pdf te samenvatten
"Vat samen" levert een vage alinea op. Een goede prompt zegt voor wie de samenvatting is, hoe lang hij mag zijn en wat er in moet staan. Een paar die je kunt aanpassen:
- Voor een rapport: "Vat dit rapport samen in maximaal 10 zinnen voor een directeur die het niet gaat lezen. Begin met de conclusie en noem daarna de drie belangrijkste bevindingen met paginanummer."
- Voor een contract: "Som de looptijd, opzegtermijn, boeteclausules en verlengingsregels op in een tabel, met per punt het artikelnummer. Zet erbij wat je niet kon vinden."
- Voor een wetenschappelijk artikel: "Leg in eenvoudig Nederlands uit wat de onderzoeksvraag was, wat de onderzoekers deden en wat de beperkingen zijn."
- Voor leerstof: "Maak van hoofdstuk 3 een samenvatting met kernbegrippen en vijf oefenvragen."
- Voor een lang document: "Geef eerst de inhoudsopgave van dit document in je eigen woorden. Vat daarna deel 2 en deel 4 samen, met de nadruk op risico's."
Twee gewoonten maken het verschil. Vraag om paginaverwijzingen, zodat je een bewering snel kunt nalopen. En laat het model zeggen wat het niet kon vinden, anders vult het gaten soms met iets plausibels. Voor meer voorbeelden staat er een lijst in ons artikel over ChatGPT-prompts.
Lange pdf's, scans en tabellen
Lange pdf's. Voor tekst- en documentbestanden noemt OpenAI een grens van 2 miljoen tokens per bestand en 512 MB per document. Dat is ruim, maar een groot bestand uploaden is iets anders dan alles goed onthouden. Werk daarom in lagen: eerst een overzicht van de structuur, dan per hoofdstuk een samenvatting, en dan pas een samenvatting van de samenvattingen.
Gescande pdf's. ChatGPT kan volgens OpenAI zowel tekst als afbeeldingen in pdf's analyseren, inclusief grafieken en diagrammen. Of een foto van een bladzijde net zo betrouwbaar wordt gelezen als een pdf met echte tekst, schrijft OpenAI niet. Test het daarom met een pagina waarvan je het antwoord al weet, vooral bij kleine letters, handschrift of schuin gefotografeerde pagina's.
Tabellen en grafieken. Behandel getallen uit een samenvatting als een concept. Controleer bedragen, percentages en jaartallen in het origineel. Zit de data ook als xlsx of csv beschikbaar, upload dan dat bestand: voor spreadsheets geldt de tokengrens niet en de grens ligt rond de 50 MB.
Afbeeldingen in projecten en eigen GPT's. Hier zit een valkuil. Bestanden die je als projectbestand of als kennis van een GPT opslaat, worden anders behandeld dan bijlagen in een gewoon gesprek, en ingesloten afbeeldingen worden dan mogelijk niet automatisch meegenomen. Wil je iets weten over één specifieke grafiek, voeg de pdf dan direct aan het gesprek toe. Meer over werken met vaste documenten staat in onze uitleg over ChatGPT Projecten.
Limieten voor uploads per plan
De cijfers hieronder komen uit het helpartikel "Uploading files and audio to ChatGPT" van OpenAI. De limieten kunnen bij drukte lager uitvallen.
| Onderdeel | Limiet volgens OpenAI |
|---|---|
| Documenten en presentaties | 512 MB per bestand |
| Tekst- en documentbestanden | 2 miljoen tokens per bestand |
| Spreadsheets en csv | ongeveer 50 MB, afhankelijk van de rijen |
| Afbeeldingen | 20 MB per afbeelding |
| Uploads in totaal | 80 bestanden per 3 uur |
| Gratis versie | 3 bestandsuploads per dag |
| Bestanden per project | Free 5, Go en Plus 25, Edu, Pro, Business en Enterprise 40 |
| Bestanden als GPT-kennis | maximaal 20 |
| Opslag | 25 GB per gebruiker, 100 GB per organisatie |
Je ziet in ChatGPT niet hoeveel van je uploadquotum je al hebt gebruikt. Krijg je een melding dat de limiet is bereikt, wacht dan tot de tijd die in de melding staat. Mislukte pogingen kunnen meetellen. Wat de abonnementen kosten staat in ons prijsoverzicht van ChatGPT, en andere beperkingen vind je in het artikel over de ChatGPT-limiet.
Heb je een opname in plaats van een document, bijvoorbeeld een vergadering? Audio uploaden kan alleen met een betaald abonnement. Hoe dat werkt lees je in ons artikel over audio uploaden in ChatGPT.
Vertrouwelijke documenten: wat gebeurt er met je pdf?
Zodra je een bestand uploadt, staat de inhoud bij OpenAI. Wat daarmee mag gebeuren, hangt af van je dienst en je instellingen. OpenAI zegt dat het geen inhoud van zakelijke diensten zoals de API en ChatGPT Enterprise gebruikt om modellen te verbeteren. Voor consumentenaccounts hangt het af van je gegevensinstellingen. Hoe je training uitzet en wat er verder met je gegevens gebeurt, lees je in Is ChatGPT veilig?.
Twee praktische punten uit de helppagina. Een bestand dat in je Library staat, blijft bestaan als je het gesprek verwijdert. Verwijder het dan ook apart via Library. En inhoud die in een gesprek is gebracht, kan in dat gesprek blijven staan.
Onze vuistregel: contracten van klanten, medische stukken of personeelsdossiers gaan niet in een persoonlijk account zonder toestemming van je organisatie. Gebruik daarvoor een zakelijke omgeving die je werkgever heeft goedgekeurd, of haal namen en identificerende gegevens eerst weg.
Alternatieven voor ChatGPT bij het samenvatten van pdf's
ChatGPT is niet voor elke pdf de beste keuze. Dit zeggen de officiële pagina's van de aanbieders:
| Tool | Wat de aanbieder noemt | Past bij |
|---|---|---|
| ChatGPT | 512 MB per bestand, 2 miljoen tokens per tekstbestand, gratis 3 uploads per dag | Snelle samenvatting van een enkel document |
| Claude | Tot 20 bestanden per gesprek van maximaal 500 MB, pdf's tot 1.000 pagina's. Tot 100 pagina's leest Claude ook afbeeldingen en grafieken, daarboven alleen tekst | Lange rapporten en contracten |
| Gemini | Tot 10 bestanden per prompt, 100 MB per bestand, 1 miljoen tokens contextvenster met Google AI Pro of Ultra | Veel bestanden tegelijk, als je al in Google werkt |
| NotebookLM | In de gratis versie 50 bronnen per notebook, elk tot 500.000 woorden of 200 MB | Meerdere bronnen vergelijken en vragen stellen |
| Copilot | Uploads mogelijk, limieten verschillen per versie | Als je al in Microsoft 365 werkt |
Een paar kanttekeningen. Bij Claude geeft het helpartikel geen limieten per abonnement. Bij Gemini zijn uploads onderhevig aan een gebruikslimiet die na een tijd weer reset. NotebookLM heet inmiddels Gemini Notebook en de helppagina noemt alleen de limiet voor gratis gebruikers. Voor Copilot hebben we geen officiële pagina gevonden waarop de uploadlimieten voor de gewone Copilot-app staan, dus we noemen geen getallen. Zie je de uploadknop niet, dan kan dat aan jouw versie of aan de instellingen van je beheerder liggen.
Wat elk van de pakketten kost, verschilt en verandert vaak. Kijk bij Claude en Gemini naar de actuele prijzen.
Veelgestelde vragen
Kan ChatGPT een pdf lezen en samenvatten?
Ja. Voeg de pdf toe via het plusteken en vraag om een samenvatting. ChatGPT kan volgens OpenAI tekst en afbeeldingen in pdf's analyseren. Controleer de uitkomst altijd tegen het origineel, zeker bij getallen.
Hoeveel pdf's mag ik gratis uploaden in ChatGPT?
Volgens het helpartikel van OpenAI mogen gratis gebruikers 3 bestanden per dag uploaden. Betaalde plannen hebben ruimere limieten, tot 80 bestanden per 3 uur, en OpenAI kan die bij drukte verlagen.
Kan ChatGPT een gescande pdf lezen?
OpenAI zegt dat ChatGPT tekst en afbeeldingen in pdf's analyseert, maar noemt gescande documenten niet apart. Test met een pagina waarvan je het antwoord kent. Zijn de scans slecht leesbaar, maak dan een nieuwe scan of voeg de pagina's als losse afbeeldingen toe.
Welke AI is het beste om een lange pdf samen te vatten?
Dat hangt af van het document. Claude noemt pdf's tot 1.000 pagina's, Gemini heeft met een betaald Google-abonnement een groot contextvenster en NotebookLM is gemaakt voor werken met meerdere bronnen. Test dezelfde pdf bij twee tools en vergelijk de samenvattingen met het origineel.
Is het veilig om een vertrouwelijk document te uploaden?
Dat hangt af van je account en je organisatie. In zakelijke diensten gebruikt OpenAI inhoud niet om modellen te verbeteren, in een persoonlijk account kun je dat via je instellingen regelen. Bij twijfel upload je het document niet.
Bronnen
Eindredactie: Jan van Musscher, hoofdredacteur · Zo werken we
